Pazaryerinde Stok Fire ve Kayıp Maliyeti: Sayım Farkları Kâr Marjınızı Nasıl Eritir?
4 Eylül 2026
Stok Fire Nedir, Neden Gözden Kaçar?
Pazaryerinde satış yapan çoğu satıcı kâr marjını hesaplarken komisyon, kargo ve KDV'yi dikkate alır ama stok fire ve kayıp maliyetini çoğu zaman unutur. Fire; depoda kırılan, bozulan, kaybolan veya yıl sonu sayımında elde olması gerekirken bulunamayan ürünlerin toplam değeridir. Elinizdeki stok defter kaydında 1.000 adet görünse de fiili sayımda 970 adet çıkıyorsa, aradaki 30 adet doğrudan kâr marjınızdan gitmiş demektir.
Fire, ölü stok maliyetinden farklıdır: ölü stok satılamayan ama fiziksel olarak elinizde duran ürünü ifade eder, fire ise elinizden fiziksel olarak çıkmış veya satılamaz hale gelmiş ürünü ifade eder. İkisi de kârı eritir ama nedenleri ve önleme yöntemleri farklıdır.
Fire Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Fire oranını hesaplamak için basit bir formül kullanabilirsiniz:
Fire Oranı (%) = (Kayıp/Hasarlı Ürün Adedi ÷ Toplam Stok Adedi) × 100
Bu oranı maliyete çevirmek için fire oranını, ürünün alış maliyeti (üretim veya tedarik fiyatı, KDV dahil değil) ile çarpmanız gerekir. Kargo ve paketleme sürecinde oluşan hasarları da desi bazlı ambalaj maliyetine ek olarak bu hesaba dahil etmelisiniz.
Örnek Hesap
Bir satıcının aylık 1.000 adet ürün sattığını ve ortalama alış maliyetinin 200 TL olduğunu varsayalım:
- Depoda ve kargoda kırılan/hasar gören ürün: 15 adet
- Sayımda kaybolan (bulunamayan) ürün: 10 adet
- Toplam fire: 25 adet
- Fire oranı: (25 ÷ 1.000) × 100 = %2,5
- Fire maliyeti: 25 × 200 TL = 5.000 TL/ay
Aylık cironuz 300.000 TL ve net kâr marjınız %15 (45.000 TL) ise, fire maliyeti bu kârın yaklaşık %11'ini tek başına eritiyor demektir. Komisyon, kargo ve KDV hesaplarınız kusursuz olsa bile fire kalemini görmezden gelirseniz gerçek net kârınızı olduğundan yüksek görürsünüz.
Fire Oranını Kâr Marjı Hesabına Nasıl Yansıtırsınız?
Kâr marjı hesaplama yaparken satış fiyatınızı belirlerken şu maliyet kalemlerinin yanına fire payını da eklemeniz gerekir:
- Ürün maliyeti (alış/üretim, KDV hariç)
- Platform komisyonu — örneğin Trendyol komisyon oranı
- Kargo ve ambalaj maliyeti
- KDV
- Fire payı — geçmiş dönem fire oranınızın ortalaması kadar
Fire payını fiyata yansıtmak zorunda değilsiniz ama en azından bilerek karar vermelisiniz. Örneğin fire oranınız kalıcı olarak %2-3 bandındaysa, hedef kâr marjınızı belirlerken bu payı bir güvenlik marjı olarak hesaba katmak, sürpriz zararların önüne geçer.
Fireyi Azaltmanın Pratik Yolları
- Ambalaj kalitesini yükseltin. Kırılabilir ürünlerde köpük/balon naylon maliyeti, hasar sonrası kaybedeceğiniz üründen çok daha ucuzdur.
- Düzenli sayım yapın. Aylık veya en azından üç ayda bir fiili sayım yaparak fire oranınızı takip edin; artış varsa depo süreçlerinizi gözden geçirin.
- Kritik SKU'ları önceliklendirin. Yüksek birim maliyetli ürünlerde fire oranı düşük görünse bile TL bazında etkisi büyük olabilir; bu ürünlere ekstra özen gösterin.
- Fulfillment/depo sağlayıcınızla tazminat sürecini netleştirin. Depo veya kargo firması kaynaklı hasarlarda tazminat talep etme sürecinizin işlediğinden emin olun; aksi halde kayıp tamamen sizin üzerinizde kalır.
Fire kalemini görünür hale getirmek, pazaryerinde gerçek net kârınızı doğru görmenin ilk adımıdır — çünkü göremediğiniz bir maliyeti yönetemezsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Fire ile ölü stok arasındaki fark nedir? Ölü stok, elinizde fiziksel olarak duran ama satılamayan üründür. Fire ise hasar, kayıp veya sayım farkı nedeniyle elinizden fiziksel olarak çıkmış veya satılamaz hale gelmiş üründür.
Fire maliyetini satış fiyatına yansıtmalı mıyım? Zorunlu değil ama önerilir. Fire oranınız kalıcı bir şekilde belirli bir seviyedeyse, bunu bilerek fiyatlamaya küçük bir güvenlik payı olarak eklemek ani kâr kayıplarını önler.
Fulfillment hizmeti kullanıyorsam fire riskini azaltır mı? Fulfillment sağlayıcılar genelde daha profesyonel depo süreçleri sunar ama hasar ve kayıp riski tamamen ortadan kalkmaz; sözleşmenizde tazminat maddelerinin net olduğundan emin olun.